Waarom heet Ganzenbord eigenlijk Ganzenbord?

Gepubliceerd: 12-01-2026

Je gooit de dobbelsteen, landt op een gans en mag nóg een keer. Maar waarom eigenlijk? Ganzenbord lijkt simpel, maar achter dit klassieke spel schuilt een verrassend oud verhaal.

Vrijwel iedereen heeft het wel eens gespeeld: Ganzenbord. Het spel met de vrolijke vakjes, onverwachte straffen en die ene gans waar je altijd op hoopt te landen. Maar waarom juist ganzen? En waarom heeft het bord precies zoveel vakjes?

Wat op het eerste gezicht een eenvoudig kinderspel lijkt, blijkt bij nader inzien een product van zijn tijd - met symboliek die teruggaat tot honderden jaren geleden.

Een spel uit de 16e eeuw

De oudste bekende varianten van Ganzenbord stammen uit de 16e eeuw en doken op in delen van Europa zoals Italië en Frankrijk. Het spel verspreidde zich snel, mede omdat de regels eenvoudig waren en het geschikt was voor jong en oud.

In een tijd zonder televisie, smartphones of zelfs kranten zoals wij die kennen, waren bordspellen een populaire vorm van vermaak. Niet alleen om de tijd te doden, maar ook om samen te zijn - iets wat Ganzenbord tot op de dag van vandaag typeert.

Waarom juist een gans?

De keuze voor de gans is waarschijnlijk geen toeval. In de late middeleeuwen en renaissance stond de gans symbool voor geluk, voorspoed en een veilige reis. Ganzen waren trekvogels: ze vertrokken, maar keerden ook weer terug. Dat maakte ze tot een krachtig symbool in een tijd waarin reizen onzeker en soms gevaarlijk was.

Dat verklaart ook waarom de 'ganzenvakjes' gunstig zijn. Land je erop, dan mag je vaak vooruit of nog een keer gooien. De gans helpt je letterlijk op weg.

Waarom heeft Ganzenbord 63 vakjes?

Het spel telt traditioneel 63 vakjes - en ook dat lijkt geen willekeurig getal. 63 is het product van 7 × 9, twee getallen die in het denken van die tijd als bijzonder werden beschouwd.

Zeven stond symbool voor volledigheid (denk aan dagen van de week), terwijl negen vaak werd gezien als het getal van voltooiing. Spelhistorici vermoeden daarom dat het bord een 'volledige reis' moest voorstellen: van begin tot eind, met geluk en tegenslag onderweg.

Strafvakken als spiegel van het dagelijks leven

Wie Ganzenbord speelt, weet dat niet elk vakje vriendelijk is. De put, de gevangenis, de herberg en zelfs de dood zorgen ervoor dat je stil komt te staan of terug moet.

Deze vakjes weerspiegelen herkenbare risico's uit het dagelijks leven van vroeger. Vallen in een put, opgehouden worden door schulden of pech onderweg - het waren reële problemen. Het spel laat zien dat vooruitgang niet altijd rechtlijnig verloopt.

Een levensles of gewoon een spel?

Er bestaat geen document waarin de makers uitleggen wat Ganzenbord precies moest 'betekenen'. Toch zien historici duidelijke patronen: geluk, toeval, obstakels en doorzetten spelen allemaal een rol.

Waarschijnlijk was het nooit bedoeld als diepe levensles, maar als een herkenbaar en vermakelijk spel. Dat het die lagen wél in zich draagt, maakt Ganzenbord juist zo tijdloos.

Waarom spelen we het nog steeds?

Misschien omdat Ganzenbord iets doet wat moderne spellen soms vergeten: het is eenvoudig, sociaal en onvoorspelbaar. Iedereen maakt evenveel kans, ervaring speelt nauwelijks een rol en een potje is zo begonnen.

En eerlijk is eerlijk: de spanning van die ene worp op weg naar vakje 63 verveelt eigenlijk nooit.

Een klassieker die blijft rondgaan

Of je het nu speelt met kinderen, grootouders of vrienden: Ganzenbord blijft een spel dat mensen samenbrengt. En misschien is dát wel het echte geheim achter zijn lange levensduur.

Mocht je zin hebben gekregen om het spel weer eens op tafel te leggen: bij alle winkels op Spaarwinkelen.nl krijg je geld terug op je aankoop. Dat noemen we Cashback Korting - een kleine meevaller, net als landen op een gans.

Cashback Korting bij Honderden Winkels

Cashback Korting betekent dat je een deel van je aankoopbedrag terugkrijgt wanneer je online winkelt via Spaarwinkelen.nl. Daarvoor heb je wel een (gratis) account nodig. Klik via ons door naar een winkel, plaats je bestelling en zodra de aankoop is bevestigd, wordt de Cashback Korting automatisch aan je account toegevoegd.

Meer uitleg over hoe dit precies werkt vind je op de pagina Wat is Spaarwinkelen.nl of in de Veelgestelde vragen.